Het sprookje over dear old Dolly en de wolf

Het was groot nieuws nu bijna vier jaar geleden: de lievelingspony van EU-president Ursula von der Leyen is gedood door een wolf. Het werd wereldnieuws en dat markeerde het begin van de lobby om de bescherming van de wolf in Europa te verlagen. Nu blijkt uit onderzoek van de Engelse krant The Observer dat er heel wat vraagtekens gezet kunnen worden bij het verhaal dat de wolf verantwoordelijk is voor de dood van pony Dolly.

Nettie Dekker

Dolly, de 30 jaar oude pony van paardenliefhebber Von der Leyen zou in september 2022 in een weiland in Nedersaksen gedood zijn door een wolf. Opeens stond de strikte beschermingsstatus van de wolf volop ter discussie. Niet in de laatste plaats door uitspraken van Von der Leyen zelf dat de aanwezigheid van wolvenroedels in sommige Europese regio’s een reëel gevaar zou zijn geworden voor vee en mogelijk ook voor mensen. Haar uitspraken wakkerden de roep aan om wolven weer bejaagbaar te maken in Europa.

Reconstructie
Nu, na intensief onderzoek naar de omstandigheden van het incident, blijkt op het verhaal over de dood van Dolly nogal wat aan te merken te zijn. Uit een reconstructie bleek dat Dolly ’s avonds rond 10 uur nog in leven was. De volgende ochtend rond 7 uur werd haar lichaam gevonden in haar weide in de buurt van het huis van de EU-president. Een andere pony stond springlevend in hetzelfde veld. Zoals ook in Nederland gebruikelijk is, werd er DNA afgenomen van het lichaam van de dode pony. In het taxatierapport werd genoteerd dat er enkele onderhuidse prikwonden te zien waren aan de keel, buik en een achterbeen van het dier.
Inmiddels had de Duitse tabloid Bild lucht gekregen van het nieuws en kopte in chocoladeletters: “Trauer um ihr Lieblings-Pony (30): Wolf tötet Ursula von der Leyens „Dolly“, met de subtitel: “Den bösen Wolf gibt es nicht nur im Märchen!” [De grote boze wolf komt niet alleen in sprookjes voor!]. Binnen twee dagen was Dolly’s dood wereldnieuws. Een woordvoerder van het ministerie van Milieu liet weten dat de wonden op de pony waarschijnlijk door een wolf waren toegebracht. Toch werd dit pas drie maanden later bevestigd door DNA-onderzoek.

Antiwolvenlobby
Intussen lobbyde Von der Leyen volop voor de verlaging van de beschermingsstatus van de wolf. En wel op zo’n manier dat diplomaten het een fixatie noemden: ‘bizar’ en ‘aanmatigend’. Inmiddels had ook de Europese Commissie (EC) geconcludeerd dat het verlagen van de bescherming van wolven niet strookte met wetenschappelijke inzichten en natuurbeschermingsdoelen: voorbarig en onjuist. Toch werd de analyse, uitgevoerd in opdracht van de EC (waarin verlaging van de beschermingsstatus niet werd aanbevolen), gebruikt om de bescherming in te perken onder de Conventie van Bern en de EU Habitatrichtlijn. In de zomer van 2025 was de wijziging een feit.

Weinig bewijs
Terug naar Dolly… Suzanne Asha Stone, directeur van het International Wildlife Coexistence Network vertelde The Observer dat lang niet alle gedode dieren die toegeschreven worden aan een wolvenaanval, ook daadwerkelijk dieren zijn die door een wolf zijn gedood. Het is net zo goed mogelijk, legt ze uit, dat een wolf van een al dood dier heeft gegeten. Om zeker te weten wat tot de dood van een dier heeft geleid, moet je een autopsie uitvoeren. Dat het DNA van wolf GW950m is aangetroffen op het lijk van Dolly betekent niet automatisch dat hij de pony heeft gedood. Het is bekend dat wolven aas eten en ook een voorkeur hebben voor paardenvlees. De exacte doodsoorzaak is, in het geval van Von der Leyens pony, nooit onderzocht.

Wolven vallen geen paarden aan
De automatische conclusie na het aantreffen van wolven-DNA op een dood dier dat een wolf de ‘dader’ is, is dus te kort door de bocht, zegt ook Carter Niemeyer, voormalig wolvencoördinator en bioloog bij de US Fish and Wildlife Service. Hij bekeek op verzoek de foto’s uit het rapport over Dolly. Hij stelde vast dat er niet was gekeken naar onderhuidse bloedingen (bewijs dat het dier nog leefde toen het gebeten werd). Bovendien zag hij geen bewijs van sleepsporen of ander omgevingsbewijs. Hij voegde er nog aan toe: “In mijn bijna veertig jaar ervaring met onderzoek, ben ik nooit sluitend bewijs van een wolvenaanval op een paard tegengekomen.” Hij concludeert: “Ik heb weinig vertrouwen in datasets waarin forensisch onderzoek volledig ontbreekt”, daarom “lijken de data mij zo goed als waardeloos”. Twee andere onafhankelijke in paarden gespecialiseerde dierenartsen kwamen tot de conclusie dat een dier zo oud als Dolly makkelijk plotseling kan overlijden aan natuurlijke oorzaken, zeker omdat er diarree naast het lichaam gevonden is.
Het lijkt er dus sterk op dat de dood van Dolly niet is veroorzaakt door wolf GW950m en dat de wolven niet de ‘paardendoders’ zijn die Ursula von der Leyen en de agrolobby van hen wil maken. Feit blijft dat er vele malen meer dieren een natuurlijke dood sterven en nog veel meer gewelddadig aan hun eind komen in Europese slachthuizen. Dolly’s dood lijkt door de antiwolvenlobby te zijn aangegrepen om de wens om wolven te kunnen doden een stap dichterbij te brengen. De vraag is of de uitkomsten van dit onderzoek net zoveel aandacht krijgen in de media als het – wat nu blijkt – zeer twijfelachtige sprookje over ‘dear old Dolly en de niet zo boze wolf’.

Een Nederlands voorbeeld van een wolf die onterecht werd beschuldigd van de dood van een paard kan je lezen op onze site.

16 juni 2026