Zuid-Holland wil haar rampzalige faunabeleid intensiveren

In september stuurde Gedeputeerde Staten (GS) de brief ‘Aanpak faunaschade Zuid-Holland’ naar Provinciale Staten (PS). Een schokkende brief waarin GS een intensivering aankondigt van het afschotbeleid: nog meer schieten op meer soorten. Het is een brief die volledig gespeend is van elke wetenschappelijke onderbouwing. Het was reden voor Fauna4Life om samen met Natuur en Milieu Zuid-Holland en de Natuur- en Vogelwacht Biesbosch een reactie te sturen naar de leden van de PS.

De aanleiding voor de brief van GS is de sterke stijging van uitgekeerde faunaschades in de provincie. Hierbij halen GS zaken door elkaar. Een groter aantal meldingen betekent niet automatisch dat er sprake is van meer schade, maar vooral dat deze vaker wordt gemeld. En dat melden is iets wat de provincie zélf heeft aangemoedigd.
GS laten zich adviseren door de faunabeheereenheid Zuid-Holland (FBEZH), die vooral boeren- en jagersbelangen vertegenwoordigt. Zo staat op de website van de FBEZH te lezen: ‘Schade zonder tegemoetkoming ook melden! In een groot aantal gevallen is er wel schade maar te klein of van een andere orde om als landbouwschade te claimen. Het is belangrijk dat dit soort schades wel gerapporteerd worden, zodat de provincie haar beleid hierop kan aanpassen.’ Ook heeft de provincie zelf een regeling opgetuigd voor een tegemoetkoming in faunaschade door vossen, konijnen, zwarte kraaien, kauwen en houtduiven. Het eigen beleid van de provincie is dus debet aan het feit dat ze steeds meer faunaschade moet uitkeren.

Combineer dit met het feit dat de provincie 95% van de toegekende schade vergoedt en het melden zelf kosteloos is en je krijgt een stortvloed aan meldingen. Vrijwel alle drempels voor het melden zijn opgeheven en het melden zelf is zo gemakkelijk mogelijk gemaakt. En voor die agrariërs die het dan nog te lastig vinden, staan allerhande adviesbureautjes klaar om een graantje mee te pikken uit de ruif met publiek geld. Een snel googlerondje leert dat faunaschade incasseren een zeer lucratieve business is geworden. Belanghebbende organisaties zoals ZLTO, LTO, de Nederlandse fruittelers organisatie, Nederlandse melkveehouders vakbond en agrarische media manen hun achterbannen tot actie. De boodschap: je bent gek als je faunaschade niet zou melden. Met deze mix aan (f)actoren is het duidelijk dat het aantal meldingen zeker niet gaat dalen.

Deze mix aan (f)actoren vormt een perverse prikkel tot misbruik en zet agrariërs allerminst aan tot het nemen van preventieve maatregelen. Niet aantrekkelijk om er moeite voor te doen en klaarblijkelijk ook niet verplicht in Zuid-Holland, zo lezen we ook in het Faunabeheerplan Ganzen Zuid Holland 2022-2027: ‘In de zomerperiode was de inzet van preventieve middelen niet verplicht.’ Terwijl preventie toch een voorwaarde zou moeten zijn om eventuele schadecompensatie uit te keren.
Toch legt de provincie in haar brief de schuld vooral bij in het wild levende dieren, strafbaar met de doodstraf. Hierin aangemoedigd door de jagersvereniging en jagers verenigd in de FBEZH en de wildbeheereenheden, die gedreven door eigenbelang afschot propageren als oplossing voor álle problemen. Bestudeer het verleden, als je de toekomst wilt voorspellen. In het verleden heeft massaal afschot niet geleid tot minder schade en dat zal met nog meer afschot niet anders zijn. Als je doet wat je altijd deed, krijg je wat je altijd kreeg…

Provincies hebben de wettelijke taak om natuur en ecosystemen te herstellen, niet om – gedreven door economische belangen – de balans nog verder te verstoren. Zet in op preventie en niet op afschot. Wil je minder ganzen, dan zal je iets moeten doen aan die onmetelijke, intensief beheerde graslanden. Investeer in initiatieven van agrariërs die inzetten op samenleven met in het wild levende dieren. Stop met de wrede en ineffectieve oorlogvoering tegen die soorten die zich nog wel staande kunnen houden in onze onnatuurlijke omgeving. In plaats van de belangen van agrariërs en jager te dienen, zouden GS moeten handelen in ons aller belang. En dat belang is het herstel van biodiversiteit, balans in ecosystemen en een optimale leefomgeving voor mens en dier.

Bron: Brief Aanpak faunaschade Zuid-Holland van GS ZH

9 december 2025